Plateelbakkerij Ivora (1914-1965)

Gouds sieraardewerk voor iedereen

In de afgelopen decennia heeft Museum Gouda diverse tentoonstellingen en begeleidende publicaties gerealiseerd over de Goudse aardewerkfabrieken, onder andere de Plateelbakkerij Zuid-Holland in 1994. Als laatste vertegenwoordiger is nu de Plateelbakkerij Ivora van Ivon van der Want aan de beurt. De tentoonstelling is te zien van 18 januari tot en met 17 mei 2015.

Plateelbakkerij Ivora dateert van 1630 toen Willem Stevensz. de Jonge met de vervaardiging van kleipijpen begon. De Goudse plateelindustrie, dat wil zeggen de productie van gedecoreerd sieraardewerk, begon in 1898 met de oprichting van de Plateelbakkerij Zuid-Holland. Voor die tijd was Gouda eeuwenlang bekend vanwege de kleipijpen en het grof gebruiksaardewerk. In navolging van het eclatante succes van de Zuid-Holland, gingen pijpenmakers van oudsher, zoals Regina, Goedewaagen, Zenith en Ivora vanaf 1914 ook sieraardewerk (plateel) maken. In het begin leek dit aardewerk nog sterk op dat van de Zuid-Holland, maar gaandeweg kreeg elke plateelbakkerij een eigen, herkenbaar assortiment. Zo maakte Ivora gedurende periode van de Eerste Wereldoorlog een bijzondere reeks wandborden, stuk voor stuk voorzien van geëngageerde teksten en naïeve afbeeldingen, refererend aan de moeilijke leefomstandigheden van die periode.

Sieraardewerk van Ivora onderscheidt zich van de andere Goudse fabrieken door een relatieve eenvoud in decors en uitvoering. Ook het aantal modellen was beperkt en bovendien werkte men opvallend veel in opdracht van derden. Er werd zowel mat als glanzend glazuur toegepast en toen de nood echt aan de man kwam, omstreeks 1930 gedurende de Economische Crisis, schroomde men zelfs niet ‘koudlak’-aardewerk te maken, voorzien van florale en abstracte decors, maar ongeglazuurd. In datzelfde jaar was er ook korte tijd een aparte afdeling kunstnijverheid onder leiding van kunstenaar Jan Schonk. Dit in navolging van ‘grote broer’ Plateelbakkerij Zuid-Holland, waarmee de relatie altijd opvallend goed is geweest, een unicum binnen de Goudse aardewerkindustrie. Het decor ‘Princess’ werd zelfs in opdracht van Ivora tussen 1925/27 door de Zuid-Holland geproduceerd. In 1965, hetzelfde jaar dat de Zuid-Holland failliet ging, nam ook Ivon van der Want’s zoon Willy als laatste Van der Want afscheid van het bedrijf. Vanaf dat moment heette de aardewerkfabriek ‘voorheen P. van der Want Gzn.’. Twee jaar later stopt de productie.

Zoals bij eerdere exposities en publicaties ligt ook aan de geschiedenis van de Plateelbakkerij Ivora jarenlang onderzoek en verzamelen ten grondslag. Barbara Walraven mag gerust de expert in Nederland op het gebied van Plateelbakkerij Ivora genoemd worden. Het is dan ook voor een groot deel aan haar te danken dat een speciale editie van het tijdschrift ‘Vormen uit Vuur’ kon worden gerealiseerd die de tentoonstelling in museum Gouda zal begeleiden. Ongetwijfeld zal dit dubbelnummer 227/228 ook nadien fungeren als hét overzicht van de geschiedenis van de Plateelbakkerij Ivora.

Veel voorwerpen op de expositie komen uit de eigen collectie van Barbara en René Walraven, daarnaast uit de verzameling van Museum Gouda zelf alsmede diverse bruikleengevers, zowel particulier als museaal.

  • Vaas met decor Paradijsvogel - Plateelbakkerij Ivora (1920)

Hier vindt u ons

Museum Gouda
Achter de Kerk 14
2801 JX Gouda
Oosthaven 9 (tevens museumwinkel)
Routebeschrijving

Contact

T 0182 331 000
F 0182 331 019
info@museumgouda.nl

Laatste tweets

RT @MuseumGouda: Zondag 24 sept. is fijnschilder Ruud Verkerk in het museum, van 14.00 tot 16.00 uur, in de tentoonstelling #OpScherp! http…

RT @MuseumGouda: Museum Gouda doet mee aan de @Popronde Gouda! In de Gasthuiskapel (Oosthaven 9) vinden drie sessies plaats https://t.co/dT…

MuseumGouda

Openingstijden

Dinsdag t/m zondag 11.00-17.00
Speciale feestdagen

Parkeertip: Q-park Bolwerk
Meer informatie

Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven? Meld u dan snel aan voor onze nieuwsbrief!