Plateel productieproces te zien

Hoe wordt Gouds plateel gemaakt?
Sinds eeuwen is Gouda bekend om haar kleipijpen en gebruiksaardewerk. Gouds plateel – gedecoreerd sieraardewerk – deed haar intrede pas met de oprichting van de Plateelbakkerij Zuid-Holland in 1898. De productie van plateel gebeurt heel anders dan het draaien van een vaas of schaal. Met de hand gedraaid aardewerk geeft telkens een ander resultaat. Het Gouds plateel moest echter in serie geproduceerd kunnen worden. Vormen voor plateel worden met behulp van een gipsen mal en gietklei gegoten. Van elk model kunnen honderden identieke vormen worden gemaakt, waardoor de productie fabrieksmatig, dus efficiënter kan worden aangepakt.
Na drogen en één keer bakken in de oven kan er met de hand gedecoreerd worden, vervolgens geglazuurd en tenslotte een tweede keer afgebakken. Zo ontstond het wereldberoemde Gouds plateel waarvan er tussen 1900 en 1980 waarschijnlijk wel miljoenen stukken geproduceerd zijn, geëxporteerd over de hele wereld.


Voor veel bezoekers van Museum Gouda was het niet duidelijk hoe dit productieproces in zijn gang ging. Wat is eigenlijk het verschil tussen een gedraaide vaas en eentje die wordt gegoten? Enkele jaren geleden kreeg het museum de gelegenheid om uit de opgeheven plateelbakkerij ‘Unicum’ van Leo Sibbes alle voorwerpen mee te nemen die met het productieproces van Gouds plateel te maken hadden: mallen van gips, glazuren, modellen van vazen en plastieken, keramische verven, gereedschappen etc. Aan de hand hiervan, aangevuld met voorwerpen uit de eigen collectie van het museum, is nu in de Catharinazaal een opstelling gemaakt waar de bezoeker kan zien hoe plateel werd gemaakt.


Er zijn daarnaast ook nieuwe bekers gemaakt als voorbeeld van de verschillende stadia binnen het productieproces. Deze bekers mogen door de bezoekers worden opgepakt, zodat iedereen zelf het verschil kan voelen tussen aardewerk en porselein, mat of glanzend glazuur, gedraaide of gegoten vormen.


Er zijn prachtige mallen te zien van vazen en wandborden, maar ook van de Goudse Waag en plastieken van dieren. De mallen zijn van gips omdat dat materiaal water aan de vloeibare gietklei onttrekt waardoor een dun laagje slib aan de binnenzijde van de mal achterblijft. Na droging krimpt het model in de mal verder en kan deze na enige tijd worden geopend. Een gegoten voorwerp kan eruit genomen worden en netjes worden afgewerkt. Vervolgens kan de mal opnieuw worden gebruikt voor een nieuw exemplaar. Zo werd er decennia gewerkt in de Goudse aardewerkindustrie totdat concurrentie vanuit het buitenland het onrendabel maakte en de bedrijven uiteindelijk allemaal hun deuren moesten sluiten.

  • de nieuwe opstelling in de Catharinazaal
  • detail (decoreren)

Hier vindt u ons

Museum Gouda
Achter de Kerk 14
2801 JX Gouda
Oosthaven 9 (tevens museumwinkel)
Routebeschrijving

Contact

T 0182 331 000
F 0182 331 019
info@museumgouda.nl

Laatste tweets

RT @MuseumGouda: Zondag delen we weer gratis schetsboekjes uit bij de tentoonstelling #Floris_Arntzenius. Kom ook tekenen in het museum! ht…

Zondag delen we weer gratis schetsboekjes uit bij de tentoonstelling #Floris_Arntzenius. Kom ook tekenen in het mus… https://t.co/O9YubqDcNA

MuseumGouda

Openingstijden

Dinsdag t/m zondag 11.00-17.00
Speciale feestdagen

Parkeertip: Q-park Bolwerk
Meer informatie

Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven? Meld u dan snel aan voor onze nieuwsbrief!