museumgoudA

24.09.09

- persbericht september 2009 -

In museumgoudA is vanaf heden een verzameling ‘biscuits’ van Theo Colenbrander te bewonderen. Colenbrander (1841-1930) was in 1912-1913 verbonden aan de NV Plateelbakkerij Zuid-Holland als ontwerper van nieuwe decors.  Hij was in Gouda op uitnodiging van de directie van de plateelbakkerij, onder andere om te experimenteren met de in 1910 gepresenteerde matglazuur en de daarvan afgeleide schildertechniek waarbij de decors op het glazuur werden aangebracht.

Colenbrander was echter niet tevreden met de mogelijkheden in Gouda en verliet de ‘Zuid-Holland’ na ruim een jaar. De vazen en kaststellen die naar zijn ontwerp door plateelschilder Wim van Ham werden uitgevoerd, kocht hij grotendeels van de fabriek, en verkocht ze vervolgens in eigen beheer, onder andere aan het Haags Gemeentemuseum. Na Gouda vertrekt Colenbrander naar Arnhem, waar hij van 1913 tot 1920 nieuwe decors op papier uitwerkt. In 1920 vindt hij een onderkomen in een deel van de Stoomwasserij Den Oever, waarin een oven wordt gebouwd. Colenbrander maakt vervolgens een aantal nieuwe vormen en patronen (decors), terwijl de schilder Wim Van Ham uit Gouda weer gevraagd wordt dit voortaan ook in Arnhem te komen doen. Van de vormen worden gipsen mallen gemaakt zodat de productie van de modellen in biscuit kan beginnen. Tussen 1920 en 1925 maakt Colenbrander zo’n 60 verschillende vormen, waarop hij vervolgens als uitvoering in biscuit ook zo’n 700 decors tekent, die hij stuk voor stuk ook een naam gaf, uiteenlopend van ‘aardbei’, ‘kantwerk’, ‘rank’ tot aan ‘draaiing’, ‘bruisend’ en ’druipend’.
 

Tussen april 1921, toen de Plateelbakkerij ‘RAM’ officieel de productie startte, tot en met 1926 werden zo’n 5.000 stukken geproduceerd. In de loop van 1926 werd de productie van Colenbranders decors langzaam teruggebracht en vervangen door plastiekjes, thee-  en eetserviezen, huishoudelijke producten van hoge kwaliteit. Colenbrander verlaat Arnhem in augustus 1928 om in het nabijgelegen Laag-Keppel te gaan wonen waar hij op 26 mei 1930 overlijdt op 88-jarige leeftijd.


De in museumgoudA geëxposeerde biscuitmodellen zijn stuk voor stuk persoonlijk door Colenbrander van een decor voorzien, ook de nodige aanwijzingen voor de te gebruiken kleuren zijn van Colenbranders hand. Deze biscuits dienen als voorbeeld voor de plateelschilders. Te zien in de Van Buurenzaal (Achter de Kerk 14 Gouda).