museumgoudA

17.06.10

persbericht: Etsen van Jan Willem Nortier (1864-1931)

De laatste tijd wordt er veel gediscussieerd over depots in musea. Er zouden schatten opgeborgen zijn die vrijwel nooit aan het publiek getoond worden. Als ze dan toch niet voor de bezoekers zichtbaar zijn, dan kunnen ze maar beter verkocht worden.

Toch is dit niet het hele verhaal, want depots vormen als het ware de voorraad van een museum. Over het algemeen worden de mooiste, de beste stukken wel aan het publiek getoond. Musea zijn vaak trots op dit soort stukken, dus willen ze ze ook graag laten zien.

Aan de andere kant kan het ook geen kwaad om af en toe eens in die depots te gaan kijken om te zien of daar dingen staan of hangen die wel degelijk de moeite waard van het exposeren zijn. Werken op papier – tekeningen, etsen, litho’s -  liggen meestal in dozen bewaard, en dan vallen ze minder op dan een groot schilderij of een beeld in brons. Zo kwamen we kortgeleden in het depot van museumgoudA  een hele reeks etsen tegen van Jan Willem Nortier (1864-1931). Er is maar weinig over deze Nortier bekend, maar het feit dat hij rond 1910 veel impressies heeft gemaakt van het gebied rond de Reeuwijkse Plassen, en dat als graficus ook op een hele goede en sfeervolle manier heeft gedaan, maakte het moeite waard om dit werk eens te voorschijn te halen en aan het publiek te tonen. 

Jan Willem Nortier werd geboren in Gouda op 28 maart 1864. Als kunstenaar was hij werkzaam als etser, tekenaar, schilder, aquarellist, pastel- en pentekenaar maar er zijn ook schilderijen op doek van hem bekend. Achtereenvolgens werkte hij in Gouda en omgeving, Amsterdam, Rotterdam, Arnhem, Leiden, Vlissingen, Amsterdam en Den Haag. Nortier was als kunstenaar autodidact, want van beroep was hij adjunct-inspecteur bij de Posterijen. Hij had een voorliefde voor landschappen, stads- en dorpsgezichten maar hij maakte ook stillevens. Nortier overleed op 24 mei 1931 in ’s-Gravenhage.

MuseumgoudA heeft behoorlijk wat werk op papier van Nortier in de collectie. Daaruit is nu voor deze kleine expositie een keuze gemaakt uit werk dat vooral betrekking heeft op de Reeuwijkse Plassen.   

De in totaal zo’n 40 etsen van Nortier zijn te vinden op de bovenverdieping van het Catharina Gasthuis en blijven te zien tot en met 15 augustus 2010

 

14.06.10

persbericht: bijzondere tegelplaat van Henri Breetvelt (Delft 1864 - Gouda 1923)

Van 12 juni tot en met 15 augustus 2010 is er een bijzondere, onbekende tegelplaat van plateelschilder Henri Breetvelt te zien in museumgoudA. Naast deze plaat wordt ander werk van Breetvelt getoond in de Gasthuiszaal van het museum.

In het voorjaar van 2007 was in museumgoudA een tentoonstelling te zien onder de titel ‘Henri Breetvelt: koning der plateelschilders’, gewijd aan de belangrijkste plateelschilder van de NV Plateelbakkerij Zuid-Holland, Gouda. Breetvelt kreeg vanaf 1883 zijn opleiding in Delft bij ‘De Porceleyne Fles’ maar begon rond 1886 voor zichzelf. In Delft maakte hij onder andere tegeltableaus, geschilderd naar populaire werken van de Haagse School. Op 2 september 1891 trouwt Breetvelt in ’s-Gravenhage met Cornelia du Mée, die net als haar man plateelschilder was.

Augustus 1900 verhuist het gezin met inmiddels vier kinderen naar Gouda waar Breetvelt waarschijnlijk eerder in dienst is getreden van de Plateelbakkerij Zuid-Holland. E. Estié & Co die twee jaar eerder met de productie was begonnen van sieraardewerk. Naast vazen en wandborden schilderde Breetvelt ook in Gouda tegelplaten zoals een kleine landschapje ‘naar Jan Vrolijk’. In 1902 vertrok Breetvelt naar de Société Céramique, Maastricht, tussen 1905 en 1909 werkte hij als ontwerper en schilder bij de Porceleinfabriek de Kroon, Noordwijk, om na enkele jaren zonder vast dienstverband in 1916 naar Gouda terug te keren bij de Zuid-Holland. Hij bleef er werkzaam tot zijn overlijden op 28 augustus 1923.

 

Aanleiding voor deze kleine presentatie van het werk van Henri Breetvelt uit de collectie van museumgoudA is de zeer bijzondere tegelplaat die Breetvelt rond 1900 schilderde naar een schilderij van de Italiaanse kunstenaar Eduardo Tofano (Napels 1838 - Rome 1920), bekend als schilder van modieuze portretten uit de Belle Epoque van Italië aan het einde van de 19e eeuw. Kortgeleden is deze prachtig geschilderde tegelplaat van Breetvelt door een particuliere verzamelaar verworven, die deze ook aan het publiek van museumgoudA wil tonen. Het schilderij of mogelijk zelfs de prent van Tofano, waarnaar Breetvelt heeft geschilderd, is nog niet gelokaliseerd, maar het vermoeden bestaat dat Breetvelt hier zijn vrouw Cornelia du Mée heeft afgebeeld in de pose en handeling van het oorspronkelijke schilderij.

Het tot nu toe bekende werk van Breetvelt rond 1900 – tegelplaten en –tableaus alsmede wandborden en siervazen – was steeds geschilderd in  Delftsblauw of ‘Delfts’ in overwegend bruine (sepia) tinten. Afgaande op de schilderijen van Edouardo Tofano die heel kleurig en wat losjes (impressionistisch) geschilderd zijn, heeft Breetvelt op deze tegelplaat geschilderd zoals zijn voorbeeld. Er zijn van Breetvelt aquarellen (op papier en karton) bekend die laten zien dat hij bijzonder goed met kleuren kon omgaan, maar op een tegelplaat was dat tot dusver onbekend.  Later, dat wil zeggen bij de Porceleinfabriek ‘de Kroon’ (Noordwijk 1905-09) en vooral tijdens de tweede periode dat hij bij de Plateelbakkerij Zuid-Holland, Gouda werkzaam was (1916-23) werd duidelijk dat Breetvelt een colorist, zelfs een expressionist was. Deze tegelplaat van 1900 laat zien dat Breetvelt al  vroeg in zijn carrière virtuoos met kleuren om kon gaan. Zeer de moeite waard om te zien.

Te zien van 12 juni t/m 15 augustus 2010 in de Gasthuiszaal.