NL
EN
Wonder Walls, Geweven meesterwerken
Waan je in een andere wereld, omringd door een kleurrijk boslandschap. In de verte zie je heuvels, torens en kastelen. Tussen de bomen ontdek je bloemen en exotische vogels. Een meesterwerk, product van ongekende luxe, technisch vernuft en handelsgeest. Draadje voor draadje ontrafelt Museum Gouda het verhaal achter een vergeten wereldmerk.
Wandtapijten waren eeuwenlang hét ultieme luxeproduct. Zo kostten de tapijten die Rafaël ontwierp voor de Sixtijnse Kapel wel vijf keer meer dan Michelangelo’s geschilderde plafond. Het epicentrum van deze weefkunst in de Noordelijke Nederlanden? Gouda, waar in de 17de eeuw zo’n 450 tapijtwerkers weefden voor opdrachtgevers uit binnen- en buitenland. Voor deze tentoonstelling keren topstukken uit Zweden, Parijs en het Rijksmuseum na eeuwen terug naar de stad waar zij ooit ontstonden. In het schemerduister van de zalen lichten de metershoge weefsels op, net zoals ze ooit paleizen en stadhuizen opluisterden.
Aantrekkelijke expositie … spectaculaire voorbeelden – NRC
Geweven meesterwerken in Goudse etalage… kostbaarder dan de Nachtwacht – Trouw
Detail landschapsverdure, Jannetje Wouters, Gemeente Gouda, foto: Aad Hoogendoorn
Detail landschapsverdure, Jannetje Wouters, Gemeente Gouda, foto: Aad Hoogendoorn
Detail landschapsverdure, Jannetje Wouters, Gemeente Gouda, foto: Aad Hoogendoorn
Detail landschapsverdure, Jannetje Wouters, Gemeente Gouda, foto: Aad Hoogendoorn
Invloeden van buiten
Hoe kon Gouda zo plotseling uitgroeien tot tapijtstad? Doordat de stad met open armen vluchtelingen uit Vlaanderen ontving. Hun weefgetouwen pasten perfect in de leegstaande kloosters. De bevolking groeide in enkele decennia met de helft en Gouda werd dé tapijtstad van de Republiek.
Draadje voor draadje
Zo’n metershoog weefsel ontstond op een horizontaal weefgetouw, zo breed als het tapijt hoog was. De wever spande eerst lange kettingdraden en bracht daartussen met kleine spoeltjes gekleurde draden van wol en zijde aan. Echt priegelwerk: gemiddeld kwam een wever niet verder dan de oppervlakte van een gebalde vuist per dag. De productie van een groot tapijt kostte dan ook vele maanden.
Orestes' wraak op Aegisthus, Pieter de Cracht, ca. 1648-1662, Rijksmuseum, Amsterdam
Detail Orestes' wraak op Aegisthus, Pieter de Cracht, ca. 1648-1662, Rijksmuseum, Amsterdam
Annunciatie, werkplaats van Tobias Schaep, ca. 1634-1647, Sloklosters Slott, Zweden
Wandtapijt met werelddeel Afrika, Werkplaats van Alexander Baert en Clara de Hont, eerste helft 18de eeuw, Musée Petit Palais, Parijs
Tafelkleed, tweede kwart 17de eeuw, Museum Prinsenhof Delft
De vrouw achter het tapijt
Zij ondertekende met een kruisje, want schrijven kon ze niet. Toch leidde ze een weefatelier van wereldformaat. Eeuwenlang werd het boslandschap toegeschreven aan een mannelijke wever, maar nieuw onderzoek onthult de ware maker: Jannetje Wouters (ca. 1640-1722). Wie was deze ondernemer? Haar meesterwerk is nu eenmalig in het museum te zien, waarna het terugkeert naar de trouwzaal in het Goudse stadhuis.
Op het pluche
De opdrachtgevers van deze geweven schatten waren stadhouders, keurvorsten en zelfs het Zweedse koningshuis. Lokale regenten lieten kussens maken met hun familiewapen, waarop ze letterlijk verheven zaten boven het gewone volk. Een traditie die we samen met ontwerper Mina Abouzahra nieuw leven inblazen, maar niet meer alleen voor de ‘hoge heren’. Hedendaagse gilden van sportclub tot buurtinitiatief krijgen een plek naast hun eeuwenoude tegenhangers.
Vroedschapkussen van Willem Maurits Swellengrebel, (Brussel), 1788, Museum Gouda
Kussen Fempowerment Studio, Mina Abouzahra
Hoogheemraadkussen Vincent van Eyck,1760, Museum Gouda
Kussen Jordan Boys, Mina Abouzhra
Kussen van J. Duval, 1674, Museum Gouda
Kussen Regenboog Alliantie, Mina Abouzahra
Kom ervaren
Voel de geweven structuur van het voeltapijt, ontdek verborgen details met de audiotour en ga zelf aan de slag in ons open atelier. Of volg samen met je (klein)kinderen de drode draad in ons familiespoor. Bij de tentoonstelling organiseren we bovendien allerlei activiteiten, van een DIY-avond tot een yap & yarn-event.
Tip: Woven Letters
Een mooie aanvulling op je bezoek aan Wonder Walls: eeuwenoud weefambacht meets Dutch Design in de solopresentatie van Mina Abouzahra, met meubels en tapijten die zij de afgelopen jaren maakte.
Activiteiten
Instaprondleiding
Laat je meenemen door een van onze ervaren rondleiders op ontdekkingstocht door de wandtapijten. Sluit gratis aan bij een instaprondleiding, iedere eerste vrijdag van de maand van 15:30 tot 16:30. De instaprondleiding is gratis met een geldig toegangsbewijs.
Stadswandeling
In de 17de eeuw ratelden in Gouda de getouwen van zo’n veertig weverijen. Loop met een stadsgids langs de plekken waar de wandtapijten ontstonden, van de haven waar de wol binnenkwam tot de voormalige kloosters waar de tapissiers werkten. Zo ontdek je de tapijtstad die Gouda ooit was. Kijk hier voor meer informatie over de prijzen en data.
De tentoonstelling ‘Wonder Walls’ kwam tot stand in samenwerking met het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis en wordt mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds, het Cultuurfonds, mede dankzij het Barbas-van der Klaauw fonds, VSBfonds, de Gravin van Bylandt Stichting, Zonta Nederland en Stichting Jac. Bezemer.